Þríhnúkagígur Hjarta Eldfjallagarðs
Bæjarstjóri, góðir fundarmenn
Þakka fyrir að vera boðið að vera með ykkur hér í dag á kynningarfundi um nýtingu Þríhnúkagígs í þágu ferðamennsku og fræðslu um náttúru Íslands.
Þetta verkefni veit ég að hefur verið í gangi frá því 2004 formlega a.m.k. Þó að Árni B. Stefánsson og fleiri hafi fyrir margt löngu byrjað að afla gagna um svæðið – og smíðað af því líkan.
Góðar upplýsingar liggja fyrir um svæðið sem þakka má þeirri vinnu sem unnin hefur verið af VSÓ ráðgjöf og Náttúrufræðistofu Kópavogs. Og eru þessar upplýsingar vel aðgengilegar á vefnum. Fyrir það vil ég þakka.
Þríhnúkagígur er ein af okkar stórbrotnustu náttúruperlum. Og verður án efa eitt helsta aðdráttarafl Eldfjallagarðs á Reykjanesi.
Þegar þeir Árni B. Stefánsson, Björn Ólafsson og Einar K. Stefánsson stofnuðu árið 2004 félagið ”Þríhnúka ehf.” Var markmiðið tvíþætt
a) vinna að frumathugun á raunhæfi þess að gera Þríhnúkagíg aðgengilegan almenningi –
b) en jafnframt og ekki síður að tryggja að gígurinn og umhverfi hans verði varðveitt og lögð áhersla á jafnvægi þarna á milli.
Nú í dag erum við að sjá afrakstur þeirrar vinnu og er það mikið tilhlökkunarefni. En markmiðið sem þeir félagar höfðu með stofnun félagsins er einmitt það verkefni sem blasir nú við stjórnvöldum. Að gæta að jafnvæginu á milli þess að opna svæði fyrir ferðamönnum og síðan verndun náttúruperlna okkar.
Aukning ferðamanna til íslands hefur verið stöðug á undanförnum árum og á síðasta ári fóru erlendir ferðamenn fyrir 500 þúsund og búist við öðru eins á þessu ári. Auk þess eru Íslendingar meira á ferðinni nú en oft áður. Ferðþjónustan er nú orðin ein af okkar undirstöðu atvinnuvegum með um 8.400 ársverk og fimmtung af gjaldeyristekjum þjóðarbúsins og fer enn vaxandi. Áhugi á íslandi er gríðarlega mikill erlendis og við erum að sjá t.d. að flugfélögin eru auka við sætafjölda og fjölga áfangastöðum í vetur og næsta sumar. Auk þessa alls er koma skemmtiferðaskipa að snaraukast og komu tæplega 70.000 manns til landsins á síðasta ári með skemmtiferðaskipum.
Tækifærin í ferðaþjónustunni eru ævintýraleg. Og því er mikill metnaður hjá okkur í ferðamálaráðuneytinu að fjölga ferðamönnum ennfrekar á komandi árum. En slíkum metnaði verður að fylgja ábyrgð.
Í slíkri ábyrgð felst sú krafa á stjórnvöld ferðamála að huga að:
1. Frekari dreifingu ferðamanna um landið.
a. Þar kemur þríhnúkagígur inn til að létta álaginu á öðrum stöðum hér á suðvesturhorninu., geta ekki allir farið í Bláa Lónið
b. Mikilvægt að gerðar séu áætlanir þar um. Landnýtingaráætlanir og erum við að hefja vinnu við gerða slíkra áætlana.
c. Uppbyggingu á ferðamannastöðum stýra umgengni og minnka álag
d. Of mikil ágengni – eins og virkjun án umhverfismats..
2. Frekari dreifingu ferðamanna yfir árið.
a. Útvist – heilsutengd ferðaþjónusta ofl. (allt kemur þetta niður á það sama – heilsutengda ferðaþjónustan er markaðsett á grunni íslenskra náttúruafla.) Upplifun þarf að vera jákvæð – helst í hendur
Ekki bara fjölga og fjölga – gæta að upplifunin sé jákvæð. Ferðamenn koma ekki til Íslands til að vera eins og sardínur í dós á hálendinu eða við helstu perlur okkar.
Þá er mikilvægt að leggja áherslu á það að ef við ætlum að halda þeirri ímynd hreinleika og stórbrotinnar nátturu sem við höfum – og er jú ástæðan fyrir þessum ferðamannastraumi. Þá verðum við að gæta að náttúrunni. Ágangur ferðamanna víða við náttúruperlur getur því verið skaðlegur ekki bara náttúrunni sjálfri heldur ferðaþjónustu til lengri tíma. Þarna er því jafnvægi og dreifing lykilatriði.
Því er mikilvægt að skýr stefnumörkun og stýring eigi sér stað og aðstaða við náttúruperlur okkar þannig uppbyggð að staðurinn þoli alla þessa ferðamenn.
Því verð ég að segja að mér þykir sú vinna sem hér hefur farið fram til mikillar fyrirmyndar. Þar sem hugað er að þessu jafnvægi frá upphafi.
Fyrir ferðaþjónustuna yrði þetta spennandi viðbót við aðgengilegar náttúruperlur.
Þannig fá ferðamenn, innlendir og erlendir, einstakt tækifæri til að kynnast þessu stórbrotna og kyngimagnaða svæði.
Áhersla ykkar aðstandenda verkefnisins á fræðsluna um náttúru Íslands og verndun hennar í tengslum við þetta verkefni er líka gríðarlega mikilvæg og metnaðarfull.
Uppbygging á þríhnúkasvæðinu, í þágu ferðamennsku, fræðslu og náttúruverndar getur gert þetta svæði að einu af okkar helsta stolti um ókomna tíð. Við eigum vissulega margar náttúruperlur sem eru bæði fallegar og sérstakar en þetta svæði býr yfir þeim kostum að vera stórt og í nánd við þéttbýlasta svæði landsins.
Þá verð ég að nefna í lokin að mér finnast þær hugmyndir sem uppi eru um Eldhringinn mjög áhugaverðar og lýsi áhuga okkar á því að koma með ykkur í frekari útfærslu þeirra hugmynda.
Þakka ykkur fyrir þennan fund og boð um að vera með ykkur hér. Ég hlakka til að hlusta á þá Árna og Einar hér á eftir.